Een alcoholcontrole kan voor veel bestuurders stressvol zijn, zeker als je niet precies weet wat je kan verwachten. Hoe werkt een ademtest? Wanneer blaas je positief? En wat gebeurt er na een controle door de politie? In België worden alcoholcontroles regelmatig uitgevoerd en volgen ze een vaste procedure.

Op deze pagina leggen we stap voor stap uit hoe een controle verloopt, wat de resultaten betekenen en welke gevolgen mogelijk zijn. Lees hiervoor ook ons artikel over alcohol achter het stuur

Hoe verloopt een alcoholcontrole in België?

Selectie door de politie

Een alcoholcontrole start altijd met een selectie. Dat kan willekeurig zijn - bij een grootschalige controleactie worden alle passerende voertuigen aangehouden - of gericht, wanneer een agent een bestuurder verdenkt van rijden onder invloed op basis van rijgedrag, een aanrijding of een melding. Je bent verplicht te stoppen bij een teken van de politie. Weigeren is een aparte overtreding.

Eerste blaastest

Nadat je bent aangehouden, vraagt de agent je om in een handtoestel te blazen. Dit is de indicatieve blaastest; een eerste screening die een ruwe waarde geeft van je alcoholgehalte. Het resultaat is niet definitief en heeft geen officiële bewijswaarde. Het doel is enkel om te bepalen of een verdere analyse nodig is. Je bent verplicht mee te werken.

Verdere analyse

Is de blaastest positief of twijfelachtig, dan volgt een ademanalyse met een gecertificeerd toestel. Dat apparaat meet je alcoholgehalte in mg/l uitgeademde lucht met juridisch geldige nauwkeurigheid. De meting vindt plaats na een verplichte wachttijd van minimaal vijftien minuten na de blaastest. Dat is geen formaliteit; het is een wettelijke vereiste die de meting beïnvloedt als ze niet gerespecteerd wordt. Je mag de meting tweemaal herhalen en het beste resultaat telt.

Wat is een ademtest en hoe werkt die?

Een ademtest meet de hoeveelheid alcohol in je uitgeademde lucht. Alcohol wordt vanuit je bloed via de longblaasjes overgedragen naar de adem; de concentratie in de adem is evenredig met die in het bloed. Door die verhouding kan een meting in mg/l uitgeademde lucht worden omgerekend naar een promillagewaarde in het bloed.

De indicatieve blaastest (het kleine handtoestel) geeft een snelle maar ruwe schatting. Het is bedoeld als screeningsinstrument, niet als bewijsmiddel. De ademanalyse met het gecertificeerde apparaat is de officiële meting. Dat toestel is geijkt, gecertificeerd en het gebruik ervan is strikt geprotocolleerd. Enkel de uitslag van dit toestel heeft officiële bewijswaarde voor de rechtbank.

De uitslag wordt uitgedrukt in mg/l uitgeademde lucht. De wettelijke grens ligt op 0,22 mg/l voor gewone bestuurders, en op 0,09 mg/l voor beginnende bestuurders en professionele chauffeurs.

Wanneer blaas je positief?

Je blaast positief wanneer de ademanalyse een waarde van 0,22 mg/l of meer aangeeft. Dat komt overeen met 0,5 promille in het bloed. Voor beginnende bestuurders - wie minder dan drie jaar zijn rijbewijs heeft - en voor professionele chauffeurs ligt de grens al bij 0,09 mg/l, wat overeenkomt met 0,2 promille.

Er zijn drie zones na een blaastest. Een negatief resultaat onder de alarmdrempel: je mag verder rijden. Een alarmerend resultaat net onder de officiële grens: de politie kan beslissen om een ademanalyse uit te voeren voor de zekerheid, maar je bent technisch niet in overtreding. Een positief resultaat boven de grens: de ademanalyse volgt verplicht, je rijbewijs kan onmiddellijk worden ingetrokken.

Houd er rekening mee dat factoren als lichaamsgewicht, geslacht, vermoeidheid en tijdstip van consumptie bepalen hoe snel je boven de grens zit. Er is geen betrouwbare manier om zelf in te schatten waar je staat zonder een meting.

Wat betekenen de resultaten van een blaastest?

De blaastest geeft een indicatief getal. Dat getal valt in een van drie categorieën, die elk een andere opvolging triggeren. Bij een waarde ruim onder de alarmdrempel is er geen verdere actie: je rijdt verder. Bij een waarde in de alarmzone — net onder maar dicht bij de grens — heeft de politie de discretionaire bevoegdheid om een formele ademanalyse te vragen.

Ze zijn daartoe niet verplicht, maar ze mogen het wel doen. Bij een waarde boven de grens is de ademanalyse verplicht. Die meting telt juridisch. Je ontvangt een kopie van het resultaat. Ligt de waarde boven 0,22 mg/l - of boven 0,09 mg/l voor beginnende bestuurders of professionals - dan is er sprake van een overtreding en volgt een PV. Afhankelijk van de hoogte van de waarde kan ook je rijbewijs onmiddellijk worden ingetrokken.

Wat gebeurt er na een positieve test?

Na een positieve ademanalyse maakt de politie een PV op. Dat proces-verbaal wordt doorgestuurd naar het parket dat beslist over de verdere afhandeling. In de meeste gevallen ontvang je een voorstel tot onmiddellijke inning; een geldboete die je binnen twee weken kunt betalen om verdere vervolging te vermijden. Betaal je, dan aanvaard je de feiten.

Bij hogere waarden, herhaling of bijkomende overtredingen volgt geen onmiddellijke inning maar een dagvaarding voor de politierechtbank. De rechter beslist dan over de straf, die zwaarder kan zijn dan de oorspronkelijke inning. Je rijbewijs kan ter plaatse al zijn ingetrokken en blijft ingetrokken totdat het parket of de rechtbank anders beslist.

Meer weten over rijbewijsintrekking? Lees dan ons artikel over rijverbod alcohol. Denk je dat de procedure niet correct verlopen is? Lees dan ook alles over het betwisten van jouw alcoholboete.

Kan een ademtest fouten maken?

Ja, en dat is juridisch relevant. De meest voorkomende oorzaak van een onbetrouwbare meting zijn externe omstandigheden. Mondverzorging vlak voor de test (mondwater, hoestdruppels, tandspoeling) kan tijdelijk een hogere waarde veroorzaken. Hetzelfde geldt voor hyperventilatie, sommige medische aandoeningen of een recente boer vlak voor het blazen. Dat is ook de reden waarom de wachttijd van vijftien minuten verplicht is.

Het toestel zelf kan ook een bron van fouten zijn. Een ademanalyseapparaat moet regelmatig gecalibreerd worden en mag alleen gebruikt worden door bevoegde agenten die getraind zijn in het gebruik. Als het toestel niet conform de wettelijke eisen is, of als er aanwijzingen zijn dat de calibratie niet up-to-date was, kan de meting aanvechtbaar zijn.

Ten slotte kan een procedurefout de meting ongeldig maken. De wachttijd van vijftien minuten niet respecteren, de bestuurder niet correct informeren over zijn rechten, of de bloedproef niet door een arts laten afnemen — elk van die stappen is wettelijk verplicht. Wordt een van die stappen overgeslagen, dan is er mogelijk grond voor betwisting.

Winston analyseert je dossier en bekijkt of er fouten zitten in de procedure of de meting. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.

Mag je een alcoholtest weigeren?

Technisch gezien kan je weigeren, maar dat is vrijwel nooit een slimme keuze. Het weigeren van een blaastest of een ademanalyse wordt door de wet gelijkgesteld met een positieve test. Je riskeert dus dezelfde sancties als iemand die te veel gedronken heeft, zonder de mogelijkheid om aan te tonen dat je onder de limiet zat.

Bij een bloedproef geldt hetzelfde principe. Weigeren kan, maar wordt beschouwd als een ernstige overtreding. De politie kan in dat geval een arts inschakelen om de bloedproef toch te laten uitvoeren, afhankelijk van de omstandigheden.

Is er een medische reden waarom je niet kunt blazen ( astma, longproblemen, een recent operatie) dan moet je dat onmiddellijk en duidelijk melden. In dat geval kan een alternatieve methode worden gebruikt. Weigeren zonder geldige reden geeft je geen voordeel; het maakt de situatie enkel erger.

Veelgestelde vragen over ademtest en alcoholcontrole