Rijden onder invloed van alcohol kan in België zware gevolgen hebben. De sancties hangen af van je alcoholgehalte, maar kunnen snel oplopen van een geldboete tot een rijverbod of zelfs een dagvaarding voor de politierechtbank.

Veel bestuurders weten niet precies wat hen te wachten staat na een controle, zeker omdat de straf verschilt per situatie.

Op deze pagina krijg je een duidelijk overzicht van de mogelijke boetes en gevolgen. Wil je eerst weten hoeveel alcohol je mag drinken? Lees dan onze uitleg over de alcohol limiet in België.

Hoe wordt de boete bepaald?

De hoogte van de boete voor alcohol achter het stuur hangt in de eerste plaats af van je alcoholgehalte op het moment van de controle. Hoe hoger het promillage, hoe zwaarder de sanctie. De wet werkt met drie categorieën die elk een ander niveau van straf meebrengen.

Het promillage is de bepalende factor. Bij een lichte overschrijding - tussen 0,5 en 0,8 promille - blijft de straf doorgaans beperkt tot een geldboete en een onmiddellijke inning. Boven 0,8 promille worden de sancties zwaarder en volgt er bijna altijd een rijbewijsintrekking. Boven 1,2 promille is een dagvaarding voor de politierechtbank vrijwel zeker. Naast het promillage spelen ook de omstandigheden een rol. Wie al eerder betrapt is, wie een ongeval heeft veroorzaakt of wie reed in combinatie met drugs, riskeert een aanzienlijk zwaardere straf. De rechter heeft daarin beoordelingsvrijheid.

Let op: de exacte boetebedragen worden bepaald door de opdeciemen — een vermenigvuldigingsfactor die de wet toepast op de basisbedragen. Die factor is in het verleden al verhoogd en kan opnieuw worden aangepast. De bedragen hieronder zijn indicatief en gebaseerd op de huidig geldende opdeciemen.

Welke boetes en straffen kan je krijgen?

De sancties voor rijden onder invloed variëren sterk naargelang je alcoholgehalte en de omstandigheden. We overlopen de vier mogelijke gevolgen.

Geldboete

Bij een eerste overtreding tussen 0,5 en 0,8 promille volgt doorgaans een voorstel tot onmiddellijke inning; een geldboete die je binnen een bepaalde termijn kunt betalen om verdere vervolging te vermijden. De minimumboete bij een lichte overschrijding bedraagt 240 euro. Bij hogere waarden lopen de bedragen op tot 1.600 euro of meer, te vermeerderen met de opdeciemen.

Rijverbod

Vanaf een bepaald alcoholgehalte – in de praktijk is dat vanaf 0,8 promille, maar al eerder mogelijk als de politie dat oordeelt - wordt het rijbewijs onmiddellijk ingetrokken. Die intrekking duurt minimaal 15 dagen en is een administratieve maatregel die ter plaatse wordt uitgevoerd.

Daarna kan de politierechtbank een bijkomend rijverbod opleggen, dat kan oplopen tot vijf jaar. Wie een rijverbod negeert, riskeert een strafrechtelijke veroordeling.

Dagvaarding voor de politierechtbank

Bij hogere promillages, herhaling of bijkomende overtredingen wordt de zaak niet administratief afgehandeld maar voor de politierechtbank gebracht. De rechter beslist dan over de straf: een hogere geldboete, een langdurig rijverbod, en in zware gevallen ook verplichte herstelexamens of een alcoholslot op de wagen. Wie niet verschijnt of zich niet laat vertegenwoordigen door een advocaat, riskeert een veroordeling bij verstek.

Bijkomende maatregelen

In bepaalde gevallen kan de rechter bijkomende maatregelen opleggen: verplichte medische of psychologische rijgeschiktheidsonderzoeken, een alcoholslot dat op de wagen wordt gemonteerd, of een cursus rond alcohol en rijden. Bij een veroordeling wordt de feiten ook geregistreerd, wat gevolgen kan hebben voor latere overtredingen.

Meer weten over rijverboden bij alcohol? Lees: rijverbod alcohol.

Wanneer wordt het een strafzaak?

Niet elke alcoholovertreding belandt voor de rechter. In lichtere gevallen wordt de zaak administratief afgehandeld via een onmiddellijke inning. Maar in drie situaties is een dagvaarding vrijwel zeker.

Een hoog promillage is de belangrijkste drempel. Wie boven 1,2 promille blaast, of bij wie meer dan 1,8 promille in het bloed wordt vastgesteld, wordt bijna altijd gedagvaard. De wet ziet dit als een zware overtreding waarbij administratieve afhandeling niet volstaat.

Herhaling verzwaart de situatie aanzienlijk. Wie binnen drie jaar een tweede keer betrapt wordt op rijden onder invloed, riskeert automatisch zwaardere straffen. De rechter houdt uitdrukkelijk rekening met eerdere veroordelingen bij het bepalen van de straf.

Een verkeersongeval waarbij alcohol betrokken is, brengt altijd een strafzaak met zich mee. Zeker als er gewonden of dodelijke slachtoffers zijn. In dat geval kunnen ook aanvullende veroordelingen volgen voor onvrijwillige slagen en verwondingen of onvrijwillige doodslag, met navenant hogere straffen.

Wat gebeurt er na een alcoholcontrole?

Na een positieve blaastest volgt een vaste procedure. Weten wat je kunt verwachten, helpt je om de juiste beslissingen te nemen.

Positieve blaastest

Een positieve blaastest is indicatief, geen definitief bewijs. De politie vraagt je om een formele ademanalyse te doen met een gecertificeerd apparaat. Je mag de blaastest niet weigeren zonder juridische gevolgen. Is de uitslag positief, dan word je ter plaatse van verder rijden verhinderd en kan je rijbewijs onmiddellijk worden ingetrokken.

Verdere analyse

De ademanalyse geeft de officiële meting in mg/l uitgeademde lucht. Weiger je de ademanalyse, dan wordt dit gelijkgesteld met een positieve test. Wil je de uitslag betwisten, of is er een medische reden waarom een ademtest niet mogelijk is, dan kan een bloedproef gevorderd worden door een arts. Die bloedproef is bindend en heeft nog sterkere bewijswaarde.

Beslissing parket

Na de vaststelling stuurt de politie het PV naar het parket. Het parket beslist dan over de verdere behandeling: een onmiddellijke inning (betalen en de zaak is gesloten), een minnelijke schikking, of een dagvaarding voor de politierechtbank. Die beslissing hangt af van je promillage, je rijverleden en de omstandigheden. Je hebt in de meeste gevallen een termijn van twee weken om de onmiddellijke inning te betalen of te betwisten.

Wil je de boete of de procedure aanvechten? Lees: alcohol boete betwisten.

Wat als je je boete niet betaalt?

Als je de onmiddellijke inning niet betaalt én niet betwist, wordt de zaak automatisch doorgezet. Je ontvangt dan een betalingsbevel van het Ministerie van Financiën dat 35% hoger ligt dan de oorspronkelijke inning. Betaal je ook dat niet, dan kan de schuld worden ingevorderd via een deurwaarder of via inhouding van je belastingteruggave.

Wil je betwisten, dan mag je de onmiddellijke inning in geen geval betalen — betaling wordt beschouwd als een erkenning van de feiten en sluit elke betwisting uit. Neem in dat geval tijdig contact op met een advocaat.

Kan je een alcoholboete vermijden?

Eenmaal de boete is opgelegd, zijn de opties beperkt. Betalen of betwisten zijn de twee wegen. Betwisten heeft zin als er concrete gronden zijn. Denk hierbij aan een procedurefout, een foutieve meting of bijzondere omstandigheden. Zonder solide argumenten maakt betwisten de situatie doorgaans alleen maar erger.

Wat je wel kunt doen: verzachtende omstandigheden inroepen voor de politierechtbank. Een advocaat kan pleiten voor een lagere boete, meer rijverbod in plaats van een hogere geldboete, of een alternatieve maatregel zoals een alcoholslot in plaats van volledig rijverbod. Dat is alleen haalbaar als je je goed voorbereidt en je laat bijstaan.

Winston analyseert je dossier en geeft je een concreet advies over wat realistisch is in jouw situatie. Het eerste gesprek is gratis.

Veelgestelde vragen over boete alcohol in het verkeer